Nông nghiệp Việt Nam giàu tiềm năng

Rate this post

Trong “Báo cáo năng lực khó khăn năm 2010” do độc quyền gia hàng đầu thế giới về chiến lược cạnh tranh, Giáo sư Đại học Harvad (Hoa Kỳ) Michael Porter chủ trì biên soạn và công bố vào tháng 11/2010 nhấn mạnh: Nông nghiệp là lĩnh vực có lợi thế khó khăn hơn cả trong các ngành kinh tế của Việt Nam hiện nay. Thành tựu của ngành trong vài thập kỷ qua thực sự ấn tượng, góp phần ổn định chính trị – xã hội cho đất nước, đóng góp đáng đề cập trong kim ngạch xuất khẩu.

Nông nghiệp Việt Nam nhiều tiềm năng - 1

Theo Cục Trồng trọt, hiện tỷ trọng lĩnh vực trồng trọt chiếm 73% GDP cơ cấu trong nông nghiệp; hàng chục ngành hàng nông sản xuất khẩu chiếm tỷ trọng ở 50% giá trị xuất khẩu nông nghiệp. Nhiều mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn, trong số 10 mặt hàng xuất khẩu đạt tại 1 tỷ USD thì ngành trồng trọt chiếm tới 7 mặt hàng, trong đấy hồ tiêu, điều, cà phê xếp cao nhất ở thế giới. Chất lượng 1 số nông sản cải thiện đáng nói như: lúa gạo, thanh long, vải, nhãn, bưởi, chè, chanh leo đã thâm nhập được các thị trường khó tính: Hoa Kỳ, Nhật Bản, Úc, Hàn Quốc, Liên minh Châu u…

Tuy nhiên, tới thời điểm hiện nay, lợi thế xuất khẩu các sản phẩm này đã chững lại, một phần do không còn khả năng mở rộng dung tích và năng suất đã sắp đạt mức tới hạn, một phần giá trị gia tăng không cao do đa số vẫn xuất khẩu dưới dạng thô, sức cạnh tranh trên thị trường thế giới kém.

Việc xác định sản phẩm mới có hiệu quả cao, người phân phối lãi nhiều, nhu cầu thị trường, nhất là xuất khẩu lớn, ổn định là yêu cầu bức thiết hiện nay của ngành và cũng là nội dung của kế hoạch tái cơ cấu theo sản phẩm và theo vùng quá trình 2017-2020 của ngành nông nghiệp.

Nông nghiệp Việt Nam giàu tiềm năng - 2

Cụ thể, tiến hành rà soát quy hoạch, chiến lược phát triển, kế hoạch chế tạo theo lợi thế và nhu cầu thị trường để phân loại thành 3 cấp sản phẩm:

1. Nhóm sản phẩm chủ lực quốc gia (những sản phẩm có kim ngạch xuất khẩu từ một tỷ USD trở lên và thịt lợn, thịt gia cầm), tiến hành rà soát quy hoạch, chiến lược, kế hoạch và xây dựng vùng cung cấp hàng hóa tập trung, quy mô lớn, tổ chức phù hợp tác, liên kết theo chuỗi giá trị và ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến.

2. Nhóm sản phẩm chủ lực cấp tỉnh, căn cứ lợi thế và nhu cầu thị trường, lựa chọn nhóm sản phẩm này để quy hoạch và đầu tư theo hướng như đối với sản phẩm quốc gia nhưng quy mô cấp địa phương; có chính sách và giải pháp mở rộng quy mô, sức cạnh tranh để bổ sung vào nhóm sản phẩm chủ lực quốc gia.

3. Nhóm sản phẩm là đặc sản địa phương, có quy mô nhỏ, gắn với chỉ dẫn địa lý cụ thể, theo mô hình “Mỗi xã 1 sản phẩm”.

Mục tiêu cụ thể tới năm 2020 tốc độ tăng GDP nông nghiệp đạt khoảng 3%/năm, thu nhập của nông dân nâng cao ít nhất 1,8 lần so với năm 2015.

Với góc độ người khiến cho công tác độc quyền môn trong lĩnh vực trồng trọt, chúng tôi xin bàn và cụ thể hóa các nội dung theo chiến lược nêu trên:

Cần tiếp tục rà soát điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng, sản phẩm hòa hợp với lợi thế, nhu cầu thị trường và thích ứng với biến đổi khí hậu từng vùng, miền. Phát triển những vùng chế tạo nông nghiệp hàng hóa tập trung, quy mô lớn, tổ chức sản xuất theo chuỗi đối với những sản phẩm chủ lực quốc gia; đồng thời, khuyến khích phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ.

Nông nghiệp Việt Nam giàu tiềm năng - 3

Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, sử dụng giống năng suất và chất lượng cao, thích ứng với biến đổi khí hậu, ứng dụng cơ giới hóa, thực hiện các quy trình kỹ thuật tiên tiến, biện pháp thâm canh bền vững; giảm dùng các loại phân bón vô cơ, hóa chất bảo vệ thực vật; giám sát, tham dự báo và thực hiện thấp các biện pháp phòng chống sâu bệnh.

Chuyển mạnh đất lúa năng suất và hiệu quả phải chăng sang những cây trồng khác có thị trường và hiệu quả hơn, hoặc nuôi trồng thủy sản hòa hợp với sinh thái của địa phương; tiếp tục mở rộng thể tích gieo trồng ngô, đậu tương để chủ động nguyên liệu chế biến thức ăn chăn nuôi; giảm dần diện tích trồng sắn; phát triển phân phối rau, hoa khoa học cao và cây dược liệu; tiếp tục tăng trưởng các cây công nghiệp dài ngày ở những nơi có lợi thế, theo quy hoạch.

Tuy nhiên, để phát triển bền vững, ngành cần đảm bảo chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm nhất là rau, quả, chè; đồng thời tăng trưởng mạnh việc ứng dụng kỹ thuật cao trong sản xuất, trước hết là đối với cây rau, hoa, hiện có dư địa to cho xuất khẩu.