Vì sao ngập Thiếu tiền, thiếu ý thức hay thiếu tầm nhìn

Rate this post

Không phủ nhận việc TP.HCM đã nỗ lực chống ngập khi đầu tư hàng nghìn tỉ đồng để thực hiện những dự án to và hàng trăm công trình nhỏ cho các tuyến đường, khu dân cư cũng được ồ ạt thi công. Nhưng cứ mưa lớn là TP.HCM lại ngập. Và như thường lệ, mỗi lúc ngập, những cơ quan hữu quan của thành phố đều có cách lý giải về nguyên nhân.

Thiếu tiền, thiếu ý thức… cần ngập

Mới đây, ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng, Phó Giám đốc Dịch vụ Điều hành chương trình chống ngập nước (Trung tâm Chống ngập) TP.HCM, cho rằng ngập úng tái diễn tại nhiều khu vực là do thành phố thiếu vốn thực hiện các quy hoạch chống ngập. Theo ông Dũng, trong giai đoạn 2016-2020, thành phố bắt buộc kinh phí sắp 73.400 tỷ. Nhưng hiện chỉ mới có hơn 26.850 tỷ đồng, thiếu hơn 46.500 tỷ đồng.

Một nguyên nhân ko mới cũng được ông Dũng lý giải là do công tác tham gia báo ko lường hết những diễn biến của tình trạng biến đổi khí hậu. Cụ thể, Quy hoạch tổng thể thoát nước tới năm 2020 chỉ tính lượng mưa trong ba giờ, đạt vũ lượng tối đa 95,91 mm và đỉnh triều 1,32 m. Tuy nhiên, trong hai năm qua, thành phố đã xuất hiện 17 trận mưa với vũ lượng hơn 100 mm, thậm chí lên tới 206,2 mm vào năm 2017 khiến cho hệ thống thoát nước trở cần lạc hậu.

Vì sao ngập: Thiếu tiền, thiếu ý thức hay thiếu tầm nhìn? - 1

Kênh Hy Vọng thoát nước cho sân bay Tân Sơn Nhất ngập đầy rác. Ảnh: Tiền phong

Ngoài ra, ông Đỗ Tấn Long, Trưởng Phòng Quản lý hệ thống thoát nước Trung tâm Chống ngập,  cũng nêu lý do, việc triển khai quy hoạch chống ngập quá chậm, hệ thống cống thoát nước đầu tư chưa đạt yêu cầu. Quy hoạch xác định xây dựng 140 hồ điều tiết hỗ trợ thoát nước nhưng đến nay chưa có hồ điều tiết nào hoàn thành. Việc nạo vét kênh, rạch cũng chỉ đạt được 1% so với kế hoạch đặt ra. TP xác định triển khai 10 cống kiểm soát triều, nhưng tới nay chỉ mới đưa vào vận hành cống kiểm soát triều Nhiêu Lộc – Thị Nghè, các cống còn lại đang triển khai dang dở.

Bên cạnh đó, tình trạng lún đất trong lúc mực nước biển gia nâng cao hay việc xả rác bừa bãi, lấn chiếm kênh rạch… khiến cho dòng chảy bị tắc nghẽn cũng là một nguyên nhân và đang diễn ra hơi phổ biến. Vì vậy, ông Long cho rằng ko chỉ bởi cơn mưa ngày 19-5 làm cho nhiều khu vực ở TP HCM lại bị ngập mà giàu trường phù hợp bị ngập trước ấy cũng căn nguyên từ nhiều nguyên nhân như đã nêu trên.

Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Thành Phong nhận định, dân số nâng cao nhanh gây áp lực lên hạ tầng cũng đang vươn lên là 1 trong các nguyên nhân gây ngập. Trong khi đó, những quy hoạch như thủy lợi, cấp thoát nước chưa kết nối được với quy hoạch chung của thành phố dẫn tới tình trạng kết nối ko đồng bộ. Theo ông Phong, để chống ngập hiệu quả thì thành phố bắt buộc phải có 1 “nhạc trưởng” đóng vai trò kết nối những quy hoạch lại với nhau.

Chuyên gia chỉ rõ điểm yếu

Theo những độc quyền gia, việc các dự án chống ngập ko phát huy hiệu quả, cũng là 1 phần nguyên nhân giúp cho tình trạng ngập thêm nặng nề như hiện nay. Đồng thời, việc thiếu tầm nhìn trong quy hoạch, chống ngập chạy theo hiện trạng “ngập đâu chống đó” làm cho các dự án ko được đầu tư đồng bộ, kém hiệu quả và khiến thành phố vẫn mãi loay hoay với ngập.

Báo Người lao động dẫn lời TS Phạm Sanh, độc quyền gia giao thông, mổ xẻ: “Hình như TP đang chống ngập kiểu… đổ thừa cho trời! Mưa lớn hơn cường độ mưa thiết kế. Triều cường năm sau cao hơn năm trước. Làm sao bắt ông trời buộc phải mưa nhỏ hơn theo con số tính toán lạc hậu của mình. Làm sao bắt triều cường chỉ được cao lên bao nhiêu đó, trong khi kênh rạch – sông ngòi ngày càng bị bồi lấp, lấn chiếm”.

Vì sao ngập: Thiếu tiền, thiếu ý thức hay thiếu tầm nhìn? - 2

TP.HCM đang `ngộp thở` vì nhà cao tầng. Ảnh: Zing.

Còn TS Võ Kim Cương, nguyên Phó Kiến trúc sư trưởng TP, cho rằng nhiều năm nay, việc quan trắc, đánh giá tình hình ngập tại TP đang có những cái “sai cơ bản”. Ngoài việc không lường trước được sự biến đổi khí hậu, công tác nhận định và đánh giá cao độ của mực nước biển với cao độ nền của TP cũng chưa sát thực tế.

Ông Cương nhìn nhận nền đất, sự dịch chuyển địa chất trên TP đang diễn ra vô cùng nhanh, thậm chí hơn sự biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, việc thiet ke và vận hành hệ thống chống ngập tại TP vẫn đang theo các quy chuẩn cũ, dẫn đến “lệch” siêu giàu so với tình hình thời tiết, địa chất. Việc này đồng thời cũng cho thấy dù TP đã bỏ ra hàng chục ngàn tỉ đồng đầu tư vào những dự án chống ngập nhưng vẫn không hiệu quả bởi những công trình không thực hiện được hết công suất theo đúng chức năng.

Ngoài ra, theo giàu chuyên gia, việc quy hoạch thiếu kiểm soát đã khiến nhiều kênh rạch, ao hồ bị san lấp để lấy đất xây dựng. Tỷ lệ thể tích bề mặt tự nhiên giảm xuống trong khi diện tích đất bị bê-tông hóa tăng lên nên nước mưa ko thể thẩm thấu vào lòng đất mà chảy tràn ở mặt với tốc độ cao, ào ạt dồn về chỗ trũng.

Vì sao ngập: Thiếu tiền, thiếu ý thức hay thiếu tầm nhìn? - 3

Việc quy hoạch thiếu kiểm soát cũng là nguyên nhân gây ngập ở TP.HCM. Ảnh: Zing

Ngoài ra, việc phát triển thành phố về phía Nam cũng đã gây nhiều tranh cãi từ lâu. Theo nhận định của báo Tiền phong, TP.HCM có độ dốc từ Bắc xuống Nam, hướng thoát nước cũng vậy. Từ thế kỷ 19, những căn hộ quy hoạch người Pháp đã khuyến cáo ko vững mạnh xuống phía Nam như Nhà Bè và quận 7, bởi đó là khu đất trũng, vị trí được cho là túi đựng nước cứu ngập cho thành phố khi mưa to, triều cường và nước từ các sông Đồng Nai, Sài Gòn đổ về. Nếu xây căn hộ chỉ là thấp tầng, mật độ thưa.

Tuy nhiên, ở thực tế TP.HCM lại tăng trưởng quá mạnh và quá nhanh về phía Nam. Hệ quả là khi có mưa lớn và triều cường đã giúp cho gần như cả thành phố bị ngập. Vì thế, thành phố bắt buộc tính đến các giải pháp căn cơ, bài bản, lâu dài hơn, không thể chắp vá, đối phó, “ăn đong” mãi được.

Một mùa mưa nữa lại bắt đầu. Và ấy là lúc người dân TP phải đối diện với những khó khăn cũ nhưng càng ngày càng gia nâng cao về độ phiền toái và khắc nghiệt.